Tại sao phải kiểm soát cận thị học đường
Cận thị học đường đang là mối quan tâm hàng đầu trong chương trình chăm sóc mắt cho trẻ thơ. Dù đã có rất nhiều chương trình khám sàng lọc phát hiện và điều trị sớm được triển khai, nhưng tỷ lệ này vẫn có xu hướng gia tăng và chưa được kiểm soát, đặc biệt trong bối cảnh đại dịch Covid bùng phát trên toàn cầu.
Đôi mắt thường được ví như là “cửa sổ tâm hồn”Vậy nên các bí quyết làm sao để có đôi mắt trong sáng và khoẻ mạnh là những thông tin luôn được tìm kiếm.
Trải qua những đợt sóng của Covid-19, với vai trò là bác sĩ mắt dù không trực tiếp điều trị cho bệnh nhân mắc Covid nhưng tôi vẫn cảm nhận được sự xáo trộn mọi mặt đời sống xã hội cũng như trong công tác khám chữa bệnh. Nghiêm trọng nhất trong chuyên ngành nhãn khoa theo tôi có lẽ là sự gia tăng tình trạng cận thị hàng loạt ở trẻ em.
Giãn cách xã hội, thực hiện các biện pháp phòng chống hạn chế sự lây lan của dịch bệnh đồng nghĩa với việc các con sẽ phải học online dài dài, phải ở trong nhà thiếu tiếp xúc với môi trường tự nhiên. Trẻ nhỏ – những mầm non thơ bé, những đôi mắt hồn nhiên kia ngày ngày sẽ tập trung vào những chiếc điện thoại con con hay khá hơn là máy tính bảng, laptop… Và hệ luỵ là chỉ sau một thời gian giãn cách, tỷ lệ trẻ em có vấn đề với mắt cần đi khám tăng lên một cách rõ rệt. Từ đây, các bậc cha mẹ và các con sẽ phải cùng nhau đồng hành trong việc đối diện với tật cận thị và nhất là cận thị tiến triển.
Trẻ bị cận thị sẽ gặp khó khăn trong việc nhìn xa. Điều này ảnh hưởng khá nhiều đến quá trình hình thành thói quen lười các hoạt động thể chất ngoài trời, nơi có không gian lớn và ánh nắng. Trẻ sẽ lựa chọn các hoạt động thiên về nhìn gần như đọc sách báo, hay tiêu cực như chơi game, nghịch điện thoại…. Từ đây sẽ dẫn đến vòng xoắn bệnh lí làm cho cận thị xuất hiện và tiến triển nhanh chóng. Độ cận tăng cao đồng nghĩa với việc từ một tật khúc xạ đơn thuần không mang tính bệnh lí, đến một thời điểm sẽ xuất hiện những thương tổn của mắt do cận nặng gây ra. Biến chứng của cận thị nặng làm gia tăng nguy cơ hay tỷ lệ mù loà, cụ thể:…
Những nguyên nhân mà có giải pháp đi kèm để kiểm soát cận thị càng ngày càng được cập nhật và khuyến cáo một cách chi tiết:
Đầu tiên, các bậc cha mẹ hãy cùng các con thiết lập một thời khoá biểu thật khoa học kết hợp giữa việc học tập và nghỉ ngơi của trẻ. Hãy cho các con có cơ hội được phát triển song song cả thể chất và trí tuệ bằng các hoạt động thể dục thể thao, nơi mà đôi mắt của trẻ có tầm nhìn thoáng rộng và nhất là có ánh sáng tự nhiên.
Thứ hai, hãy thật chú ý đến việc hình thành thói quen và tư thế ngồi học, khoảng cách mắt – sách của trẻ. Nhớ rằng uốn nắn càng sớm càng tốt nhé. Đừng phó mặc chuyện rèn luyện này cho các thầy cô, nhất là những ngày học, năm học đầu tiên của thời kì cắp sách đến trường.
Thứ 3, trước thời đại công nghệ 4.0, việc học tập của trẻ ứng dụng các phương tiện công nghệ ngày càng nhiều. Điều này đã là xu thế không thể đảo ngược, nên khuyên các bậc cha mẹ cần biết cảnh báo của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) rằng chỉ cần tiếp xúc với màn hình của các thiết bị điện tử trên 3h mỗi ngày thì 90% nguy cơ mắt sẽ có tình trạng suy giảm thị lực.
Thứ tư, một chế độ ăn uống lành mạnh và khoa học cũng giúp cải thiện thị lực khá nhiều. Với trẻ nhỏ, đồ chế biến sẵn hay đồ nhiều dầu mỡ chiên xào luôn có sức hấp dẫn. Hãy hạn chế phần nào đồng thời khuyến khích trẻ phong phú đồ ăn nhiều rau xanh, hoa quả giàu các loại vitamin A, B, E…và acid amin Lutein, Zeaxanthin… tốt cho mắt. Lưu ý các rau củ sẫm màu như cà rốt, cà chua, súp lơ xanh… hay các nhóm thịt, trứng và đặc biệt là cá.
Điều cuối cùng là hãy nhớ rằng, bác sĩ và nhân viên y tế ngành nhãn khoa luôn sẵn lòng sát cánh, đồng hành cùng các bậc phụ huynh và các con trong cuộc chiến này. Hãy khám mắt định kì mỗi 3 đến 6 tháng, phát hiện sớm các yếu tố nguy cơ của cận thị học đường để phòng bệnh luôn luôn tốt hơn là chữa bệnh.
Khi con bạn đã mắc tật cận thị hãy tham khảo bài viết tiếp theo để cùng bác sĩ lựa chọn những giải pháp tốt nhất để kiểm soát tình trạng tiến triển độ cận nhé.
BS Lưu Hồng Ngọc – Trưởng khoa khám bệnh Mắt Sài Gòn Đường Láng
